^{نقش سازمان ملل متحد و سازمان امنيت وهمكاري اروپا در مناقشه قره باغ}

 جعفر افشارنیا (کارشناس  ارشد حقوق بین الملل)

 مقدمه

قره باغ ولايتي تاريخي در جمهوري آذربايجان در همسايگي شمال غرب ايران در شمال رود ارس مي باشد. قلمرو قره باغ از كوه‌هاي قفقاز صغير آغاز و تا اراضي واقع در بين رودهاي ارس و كر امتداد دارد .اراضي اين ولايت تا قبل از مناقشه قره باغ (كه در سال 1988 پيش از فروپاشي شوروي آغاز و در سال 1993-1994 به اوج خود رسيد)، تحت نام «داغليق قره باغ مختار ولايتي» (ولايت خود مختار قره باغ كوهستاني) در تركيب جمهوري آذربايجان قرار داشت. استان خودمختار قره باغ كوهستاني را در رسانه‌هاي گروهي جهان به نام «ناگورنو قره باغ» مي‌شناسند كه در زبان روسي ناگورنو به معناي كوهستاني است و در زبان آذربايجان، به اين استان داغليق قره باغ مي‌گويند، كه همان معناي قره باغ كوهستاني را دارد.[1]

 از سال 1994 كه با نظارت گروه مينسك سازمان امنيت و همكاري اروپا در اين منطقه آتش‌بس اعلام شده است، منطقه در اشغال ارامنه قره باغ است كه در آن جمهوري خود خوانده قره باغ كوهستاني اعلام و آقاي آردكادي قوكاسيان به عنوان رئيس جمهورخود خوانده آن مجدداً در دومين دوره انتخابات رياست جمهوري در تابستان 2002 به پيروزي رسيد. به غير از جمهوري ارمنستان هيچ كشور خارجي استقلال آن را به رسميت نشناخته است.

...

حق هويت بمثابه حق بشري؛

حق هويت و آذربايجان

(بررسي حقوق ايران در دوره ي بعد از انقلاب 1357 )*

                                                                  آرتا ساوالانلي[1]ائلدار سوجا[2]

 تقديم به فريدون ابراهيمي حقوقدان و دادستان كل آذربايجان كه بدست رژيم ديكتاتور و نژادپرست پهلوي اعدام گرديد.

مقدمه:

ورود به دوران حقوق مدرن آغاز مصائب عظيمي براي ملت آذربايجان بود. اگرچه اولين متن مدون حقوقي برآمده از انقلاب بزرگ مشروطيت، اصولي مانند انجمن ايالتي و ولايتي را براي تداوم فدراليسم سنتي پيش بيني کرده بود اما اصول کافي را براي حمايت از زبان و فرهنگهاي گوناگون ايران تدارک نديده بود.

آذربايجان، پيش از دوران مشروطيت اگر چه از لحاظ حقوقي جزئي از پادشاهي قاجار محسوب مي شد اما بصورت دوفاکتو –عملا– از استقلال سياسي، اقتصادي و فرهنگي در برابر ايالت مرکزي برخوردار بود و هويت قومي تورکي در کنار هويت مذهبي شيعي دو ستون حيات اين ملت را تشکيل مي دادند.

   با وقوع انقلاب مشروطيت که به دلايل اقتصادي، سياسي و تاريخي خاستگاه آن عمدتا آذربايجان و بويژه تبريز بود، اولين متن قانون اساسي با توشيح پادشاه قاجار به رشته تدوين درآمد و بدين ترتيب انقلابي که بر عليه استبداد و با اميد کسب آزاديهاي بيشتر به وقوع پيوسته بود، آرمانهاي خود را در اصول قانون اساسي متجلي کرد. حقوق زباني و قومي که به نظر انقلابيون آرمانگرا غير قابل مناقشه مي نمود در اصول قانون اساسي مشروطيت به سکوت برگزار شد.

   با ظهور رضاخان بر بستري از ناکاميهاي انقلاب مشروطيت و زمينه هاي مساعد نظام بين الملل، دوره جديدي در حيات آذربايجان شروع شد. ايدئولوژي وي که توسط فرزندش نيز به شدت دنبال شد پان ايرانيسم مبتني بر فارس گرايي افراطي، برتري نژاد آريايي و احياي پادشاهي ايران باستان بود.

  ...